ای دام شناخت بهتر گوارش در گوساله - ای دام | آموزش دامپروری
اپلیکیشن تخصصی پرورش دام و طیور

اپلیکیشن تخصصی پرورش دام و طیور

به تمام آموزش های تخصصی پرورش دام و طیور در یک برنامه اندرویدی دسترسی داشته باشید. برای دانلود و توضیحات بیشتر بر روی دکمه زیر کلیک کنید.

شناخت بهتر گوارش در گوساله ها

گوارش در گوساله

برای فهم بهتر پیچیدگی هایی که پرورش گوساله را در برگرفته است ، لازم است ، درکی از واحد فیزیولوژیکی بنام گوساله تازه متولد شده ، از اینکه چطور تغییراتی در آن و در سیستم گوارشی گوساله های جوان بوجود می آید و چگونگی بلوغ در نشخوارکنندگان ، داشته  باشیم . در این بخش اطلاعاتی در رابطه با عملکرد شکمبه خواهیم دید.

زمانی که گوساله بدنیا می آید مانند دیگر نشخوارکنندگان دارای معده ای چهار قسمتی است ولی از لحاظ عملکرد، مانند حیوانات تک معده ای عمل می کند. بخشهای شکمبه ، نگاری و هزارلا هنوز به اندازه کافی کارائی پیدا نکرده اند که مورد استفاده قرار گیرند و در این زمان ( ابتدای تولد ) غیر فعال می باشند. برعکس ، در گوساله ها شیردان دارای اندازه مناسب و فعالیت کافی می باشد، بگونه ای که میتوان گوساله را حیوانی تک معده ای دانست که کلیه اعمالی را که معده آنها انجام میدهد شیردان نیز برای گوساله انجام میدهد، مانند یک انسان .

با رشد حیوان و شروع تغذیه از غذا های متنوع قسمتهای دیگر این معده چهار قسمتی نیز شروع به رشد می کنند. برای مثال شیردان در گوساله های جوان ظرفیتی برابر ۶٠ % معده های گوساله را دارد در حالی که در یک گاو بالغ این مقدار به ٨ % تنزل می یابد. در گوساله جوان مایعات می توانند بطور مستقیم و بدون عبور از شکمبه و از طریق یک مجرای عضلانی به نام ناودان مری – شکمبه ای به شیردان ( معده واقعی ) وارد شوند. این ناودان بصورت یک مجرای موقتی شامل بافتهای مختلف شکمبه و هزارلا می باشد. این سیستم به مایعاتی همچون شیر و آغوز این اجازه را می دهد که مستقیما به شیردان وارد و مورد هضم غیر تخمیری ( در صورت ورود به شکمبه مورد تخمیر قرار می گیرد ) قرار گیرند. این سیستم هضم در گوساله تا دوماهگی حیوان کما بیش ادامه می یابد.

نمو شکمبه در گوساله در درجه اول به چگونگی تغذیه مواد خشک و نیز میزان شیر و مواد خشک مصرفی بستگی پیدا می کند. در گوساله های تازه متولد شده شیردان عملی شبیه به یک معده اصلی در تک معده ای ها دارد. این قسمت جایی است که اسیدها و آنزیمهای گوارش دهنده غذا، شبیه به آنچه در تک معده ایها وجود دارد ترشح می گردد. در حیوانات نشخوار کننده ، شکمبه قادر به هضم خوراک به طریقه تخمیر است . در گوساله های تازه متولد شده دیواره شکمبه بسیار نازک است ، و لایه داخلی آن نرم و صورتی رنگ می باشد. تا زمانی که گوساله از غذاهای مایع استفاده می کند و این مواد مستقیما از شکمبه می گذرند، هیچگونه تغییری در این دیواره و ساختمان آن ایجاد نخواهد شد.  ولی همانطوریکه قبلا نیز عنوان شد، هدف از پرورش صحیح گوساله گذشتن از مرحله خوردن خوراک های مایع به خشک می باشد، که این کار هرچه سریعتر اتفاق بیافتد بهتر است .


هرچقدر زودتر نگاری و شکمبه به آن درجه از عملکرد خود برسند که مد نظر می باشد حیوان سریعتر می تواند غذاهای خشک را مصرف نماید، و بدین ترتیب به مرحله تولید و سوددهی برسد. نگاری در گوساله بیشتر شبیه کیسه ای کور می باشد. ساختمان لانه زنبوری دیواره آن مانند یک غربال باعث جلوگیری از صدمات حاصل از حرکت مواد خارجی ، همچون میخ یا سیم ، می باشد. با بالاتر رفتن سن گوساله غذایی که وارد نگاری شده است می تواند برای جویدن دوباره به دهان برگردانده شده و بعنوان بخشی از نشخوار محسوب گردد. عمل نشخوار تا هنگامی که حیوان از غذا های مایع استفاده می کند و نیز برای غذا های مایع ، انجام نمی گیرد.  


شکمبه یک ارگان بزرگ ، توخالی و عضلانی است ؛ که همزمان با تغییر رژیم غذایی در گوساله از رژیم مایع به خشک ، صورت آناتومیکی از لحاظ اندازه ، ساختمان و فعالیت میکروبی بهبود عملکرد پیدا خواهد کرد. فعالیت میکروبی شکمبه باعث شکستن غذاها می شود و این بدان دلیل است که شکمبه خود مانند خمره ای که در آن تخمیر صورت می گیرد عمل می نماید. میکروبهای شکمبه به نشخوارکنندگان این امکان را خواهند داد، تا از خوراکهایی مانند علوفه خشبی و دانه هایی که حیوانات تک معده ای قادر به هضم آنها نمی باشند استفاده کنند.  


در این خصوص تصور دقیقی وجود ندارد، ولی طی آزمایشی دو دسته گوساله در سن یک ماهگی را با دو رژیم غذایی یکی با شیر تنها، و دیگری به همراه شیر از یک جیره آغازین شامل دانه ها و مواد مازاد کارخانه ها با هم مقایسه کرده اند . نتایج این آزمایش نشان داد که گوساله هایی که از شیر به همراه جیره آغازین استفاده کرده بودند از جداره شکمبه ای به مراتب تیره تری برخوردار می شوند، که این مسئله به سبب افزایش ضخامت و داشتن رگهای خونی بیشتر در شکمبه این گوساله ها بوده است . رگهای خونی باعث تسهیل در جذب مواد مغذی از جداره شکمبه و در نتیجه هضم می شوند.  در جداره شکمبه علاوه بر رگهای خونی زوائد انگشتی کوچکی وجود دارد که به گوساله در جذب مواد مغذی از غذاها کمک می کنند.   


 مواد غذایی خارج شده از شکمبه وارد هزارلا می گردند. این قسمت شامل تعداد زیادی زوائد انگشتی و نیز لایه های متعدد می باشد. در این قسمت مواد غذایی هضم شده بخش زیادی از آب خود را از دست می دهند و پس از آن وارد شیردان می شوند. در گوساله های تازه متولد شده نقش شیردان از اهمیت بیشتری برخوردار می باشد؛ بطوری که میتوان گفت که این قسمت از معده حیوان از بلوغ عملکرد بالایی در این سن در حیوان برخوردار است .


حضور غذا در شیردان ترشح اسید کلریدریک و نیز پپسین را افزایش می دهد. این مواد در شیردان باعث هضم بیشتر مواد هضم شده و نیز جذب آن در روده کوچک می شوند. شاید بتوان مقایسه ای را بین شکمبه و شیردان داشت و آن در میزان  pH این مکانها می باشد . pH  میزان اسیدی یا قلیایی بودن محیط را نشان می دهد. pH در شکمبه بین ۵/٨ تا ۶/۴ می باشد. در چنین محیطی اجازه رشد خیلی از گونه های باکتریایی آماده است . ولی pH شیردان بعلت تولید زیاد اسید کلریدریک در محدوده ٢ تا ۴ پایین می آید. میکروبها در چنین محیطی نمی توانند به رشد و نمو خود ادامه دهند. با رشد حیوان قسمت اعظم وقایع هضمی در شکمبه اتفاق میافتد . این امربه حیوان این اجازه را می دهد که بتواند از غذاهای مختلف با راندمان زیادی استفاده نماید و این هم به دلیل وجود میکروبهای هضم کننده داخل شکمبه می باشد. گوساله های مسن تر می توانند جیره های حاوی دانه غلات و علوفه خشک را مصرف نمایند، این عمل را با تخمیر مواد خوراکی انجام می دهند، به این معنی که دامپرور می تواند با جیره های اقتصادی تری به کار خود ادامه دهد.

 

 

به این پست امتیاز دهید.

 

بازدید : 1,244 بازدید بار دسته بندی : آموزش های تخصصی ، پرورش گاو تاريخ : ۲۶ آبان ۱۳۹۵ به اشتراک بگذارید :
دیدگاه کاربران
    • دیدگاه ارسال شده توسط شما ، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
    • دیدگاهی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با مطلب باشد منتشر نخواهد شد.


برای ورود به کانال تلگرام ای دام کلیک کنید.
عضو شوید!
error: