ای دام بیماریهای مهم گوساله - ای دام | آموزش دامپروری
اپلیکیشن تخصصی پرورش دام و طیور

اپلیکیشن تخصصی پرورش دام و طیور

به تمام آموزش های تخصصی پرورش دام و طیور در یک برنامه اندرویدی دسترسی داشته باشید. برای دانلود و توضیحات بیشتر بر روی دکمه زیر کلیک کنید.

شناخت، درمان و پیشگیری از بیماریهای مهم گوساله

بیماری های مهم گوساله

سرفصل های این مطلب:

– نکات بهداشتی کلی برای پیشگیری از بیماری های گوساله

– اسهال گوساله؛ انواع آن و راههای درمان

– ذات الریه گوساله و درمان آن

– نفخ گوساله و درمان آن

– برگشتگی شیردان گوساله

– عفونت بند ناف گوساله

– گرفتگی روده در گوساله ها


 

اگر برنامه تغذیه ایی و بهداشتی خوبی برای پرورش گوساله ها داشته باشید، بیماری و تلفات بطور کامل در کنترل شما خواهد بود، وگرنه هرگز با بهترین داروها و دامپزشکان جهان هم نمی توانید جلو تلفات را بگیرید (مطمئن باشید).

 

– نکات بهداشتی

– تلفات گوساله نباید بیش از ۱۰% زنده زایی باشد. با رعایت موارد بهداشتی می توانید این آمار را به زیر ۵% برسانید.
– دقیق ترین و باسوادترین کارگران را برای کار  گوساله دانی آموزش بدهید.  
– جایگاه گوساله ها باید قبلا ضدعفونی و تمیز شده باشد. گوساله ها باید تا زمان از شیرگیری جدا از هم در باکسهای انفرادی باشند.
– دمای مناسب برای گوساله های نوزاد حداقل۲۵ درجه و برای گوساله های بزرگتر ۲۰ درجه است. هرگز نباید دمای گوساله دانی سرد بوده و یا زیر گوساله ها خیس باشد. کلش نمی تواند آب را به خوبی جذب کند. اگر از تراشه چوب استفاده شود بهتر است.
– قبل از وخیم شدن بیماری اقدام کنید. البته در این کار وسواس نداشته و خودسرانه دارو مصرف نکنید.
– دادن داروهای ویتامینه بصورت مفرط سبب اسهال و بی اشتهایی دام می شود. بی جهت و خودسرانه آنتی بیوتیک مصرف نکنید.
– گوساله باید از آفتاب طبیعی، آب سالم و تمیز، هوای بدون گرد و غبار و مگس، کنسانتره و شیر سالم و بهداشتی استفاده نماید.
– اولین نشانه بیماری در گوساله کاهش اشتها، افزایش دمای بدن، گوشه  گیری و عدم توانایی در دفع حشرات و مگس است. گوساله ها را حداقل روزی دوبار نگاه کنید.
– گوساله های بیمار دارای گوشهای افتاده، پوزه خشک و بدون تحرک کافی هستند. در این شرایط ابتدا با درجه دامپزشکی (از طریق مقعد) دمای بدن گوساله را اندازه گیری کنید تا بفهمید که تب دارد یا ندارد. اگر تب داشته باشد (بالای ۲۹ درجه سانتی گراد) نشان می دهد که بیماری گوساله ناشی از عفونت میکروبی بوده و باید با استفاده از آنتی بیوتیک مربوطه درمان شود. اگر دمای بدن گوساله طبیعی بود (۳۷٫۵)  و تب نداشت بیماری غیر عفونی بوده و به احتمال زیاد به مشکل گوارشی مانند اسهال غیرعفونی (در اثرشیر سرد و شیر زیاد) مبتلا شده است که باید علت آن رفع شود. بیاد داشته باشید که تب حالتی است که بیش از یک درجه دمای بدن بالا برود.
– شیر از نظر آهن فقیر است لذا اگر گوساله فقط از شیر استفاده می کند به کم خونی در گوساله-ها توجه داشته باشید.

– اسهال

ادامه مطلب مخصوص اعضای ویژه

[vip-members]

 

با توجه به سطح مدیریت چیزی حدود ۵-۲۰ درصد گوساله ها تا پایان دوره پرورش تلف می شوند (برخی از گاوداریها حتی تا ۴۰ درصد). اسهال مهمترین بیماری کشنده در گوسالهاست. این بیماری در برخی از گاوداریهای ایران بخصوص در فصل تابستان بیداد می کند، درحالیکه پیشگیری از آن بسیار آسان است.
در اسهال به علت کاهش آب بدن و دفع الکترولیت های ضروری، عدم هضم وجذب مواد خوراکی، گوساله به شدت احساس ضعف کرده، در مواردی هم عامل عفونی وارد خون شده و ایجاد تب می کند که مجموع عوامل فوق سبب مرگ گوساله می شود. گاهی هم ممکن است که گوساله جان سالم به در ببرد ولی به تجربه ثابت شده که گاوی که از گوسالگی سابقه اسهال داشته نسبت به گاوهای دیگر در ادامه زندگی آسیب پذیرتر بوده است. بطور کلی اسهال گوساله بر دو نوع است:

اسهال تغذیه ایی: در این نوع اسهال گوساله تب ندارد ولی اشتها دارد. پوست گوساله خشک شده که ناشی از ازدست دادن آب و املاح بدن است. علت اصلی این نوع اسهال شیر زیاد، شیر بی موقع، شیر سرد، مصرف آنتی بیوتیک و مواد افزودنی به شیر وخوراندن زود هنگام علوفه خشبی به گوساله است. اگر به موقع گوساله درمان شود، معمولا این نوع اسهال کمتر سبب مرگ گوساله می شود.
درمان: بهترین راه برای درمان این نوع اسهال استفاده از محلول ORS برای باز گرداندن آب و املاح به بدن گوساله و همچنین رفع علت بیماری است.
پیشگیری: برای جلوگیری از بروز این نوع اسهال باید شیر را به موقع و در دفعات زیاد، حداکثر ۲ کیلوگرم در هر وعده، با دمای ۳۶ درجه سانتیگراد و با سطل سرپستانک دار به گوساله خوراند.

اسهال عفونی: این نوع اسهال در اثر عوامل عفونی مانند باکتری سالمونلا، اشرشیاکلی، رتاویروس، و کورناویروس بوجود می آید. نشانه های این نوع اسهال، داشتن تب، بی اشتهایی، خشک شدن پوست، زمین گیر شدن، اسهال سفید، اسهال خونی، بدبو بودن مدفوع و درصورت پیشرفت بیماری گوساله تلف می شود. علت اصلی این اسهال عدم رعایت بهداشت شیر و  گوساله دانی (مانند رطوبت زیاد، عدم وجود نور خورشید، مگس) می باشد. عواملی مانند نخوردن آغوز، کمبود ویتامین A، عفونت مزمن بند ناف و شیر ورم پستانی نیز در بروز اسهال میکروبی نقش بسزایی دارد.

درمان: درمان این نوع اسهال طبق نظر دامپزشک با محلول ORS، آنتی بیوتیک (مانند انروفلوکسازین) و داروهای حاوی ویتامین A انجام می شود.

پیشگیری: بهترین راه پیشگیری از این نوع اسهال رعایت بهداشت شیر و جایگاه گوساله ها است. دادن مقدار مناسب آغوز و تغذیه گاوهای آبستن سنگین با خوراک حاوی مقدار مناسب ویتامین A نیز سبب تولد گوساله های قوی خواهد شد. یکی از اقدامات پیشگیرانه دیگر تزریق واکسن اسهال (E-Coli) به گاوهای آبستن سنگین و تولید آنتی بادی اسهال در خون جنین و گوساله است.

سایر نکات مهم در مورد اسهال:

– گوساله اسهالی را از بقیه گوساله ها جدا کنید.
– بهترین و ابتدایی ترین راه درمان اسهال محلول ORS است. اگر گوساله زمین گیر شده و بلند نمی شود (و تب بالای ۴۰ درجه دارد)، دیگر درمانهای معمولی نمی تواند گوساله را از مرگ نجات بدهد لذا بهترین کار در این مواقع تزریق سرم به همراه آنتی بیوتیک داخل وریدی و قوی است. درمان باید حداقل تا ۳ روز ادامه یابد.
– در مواقعی که شیوع اسهال خیلی زیاد است، مقدار شیر مصرفی گوساله ها را کم کرده و گاهی محلول ORS را جایگزین شیر نمایید (مثلا وعده ظهر).
– هرگز اجازه ندهید گوساله از مادر شیر بخورد (حتی یکبار).
– جایگاه گوساله ها باید از گاوهای شیری دور باشد.
– اگر در محیط گوساله ها مگس زیاد باشد، کنترل اسهال و بیماریهای چشم بسیار مشکل خواهد بود ( و یا غیر ممکن).
– سطل شیر، خوراک و آب گوساله ها را مرتب بشویید و ضدعفونی کنید.
– به افراد متفرقه (و حتی غیر متفرقه) اجازه ورود به گوساله دانی را ندهید.

 

 – ذات الریه  یا شش درد

یکی دیگر از بیماریهای تنفسی کشنده در گوساله های شیرخواربوده بطوریکه ریه ها کاملا عفونی شده و تنفس برای گوساله سخت و دردناک می شود. از نشانه های این بیماری می توان به سرفه، عطسه، تب و خشک شدن پوزه و نفس نفس زدن اشاره نمود. اگر این بیماری در مراحل ابتدایی شناسایی و درمان نشود گوساله را تلف می کند.
مهمترین عامل بیماری پنومونی هوای سرد زایشگاه و گوساله دانی، باد و کوران هوا (گرم یا سرد) و خیس بودن بستر گوساله می باشد.

درمان: اگر به موقع این بیماری تشخیص داده شود، طبق نظر دامپزشک با تزریق آنتی بیوتیکهایی مانند لینکومایسین، اکسی تتراساکلین و تایلوزین به همراه داروهای تقویتی مانند مولتی ویتامین و ویتامین A درمان می شود.
در این بیماری نیز اگر تب خیلی بالا بوده و گوساله از خوردن شیر امتناع نموده و زمین گیر شده باشد، تلف شدن گوساله حتمی است. لذا باید بلافاصله سرم تزریق شده و به همراه آنتی بیوتیک و داروهای تب بر گوساله نجات یاید.

سایر موارد مهم در مورد پنومونی:
– جایگاه گوساله بخصوص در ۲۰ روز اول نباید سرد، خیس، دارای رطوبت زیاد و یا کم باشد. گوساله باید در گوساله دانی نیز از آفتاب استفاده نماید.
– در هنگام زایمان مواظب باشید که مایع آمنیوتیک بطور کامل از دهان و بینی گوساله خارج شود. زیرا ماندن این مایع سبب خرخر و پنومونی در گوساله می شود.
– مصرف درست و به مقدار کافی آغوز در پیشگیری از این بیماری بسیار موثر است.
– گرد و غبار نیز از دلایل بروز این بیماری است.
– کمی قبل از تلف شدن، دمای بدن گوساله اغلب به بالای ۴۱ درجه و یا به پایین ۳۶ درجه می-رسد که نشانه ایی از مرگ حتمی گوساله است. همانطور که گفته شد در چنین مواقعی بلافاصله باید سرم وصل شود. در شرایطی که دمای بدن گوساله پایین است، سرم را ولرم (۵/۳۷ تا ۳۹) و اگر گوساله تب بالا دارد سرم را خنک تزریق نمایید تا کمک مهمی به تعادل دمایی بدن باشد. همچنین در چنین شرایطی آنتی بیوتیکها و داروهای تب بر را بصورت وریدی تزریق نمایید (به بخش داروها مراجعه شود).
 اگر هیچ نوع دارویی برای درمان نداشتید، باید به طریق فیزیکی مانند شستن بدن گوساله با آب (در حالت تب) و یا انداختن پتو و استفاده از بخاری (در حالت افت شدید دمایی) دمای بدن گوساله را متعادل نمایید. نمایید. این کار زمان مرگ را به تعویق انداخته و شما می توانید داروهای مورد نیاز خود را تهیه نمایید.

 

– نفخ در گوساله ها

 گاهی دامداران در گوساله های شیرخوار نوعی نفخ (باد کردن سمت چپ) پیش رونده را مشاهده می نمایند که ممکن است حتی سبب مرگ گوساله شود. علت این نفخ تجمع گازهای حاصل از تخمیر، پرخوری و گرفتگی مسیر دستگاه گوارش است. در چنین مواردی خوراندن پارافین مایع یا روغنهای گیاهی در نوبتهای متفاوت و خوراندن بلوترول بهترین اقدام است. در این شرایط گوساله را مرتب راه ببرید. اگر بعد از مدتی (حدود ۱ ساعت) گوساله بهبود نیافته و خطر مرگ حتمی بود، بهترین اقدام زدن سوزن شماره ۱۴ در مثلث گرسنگی سمت چپ و خارج کردن مستقیم گازها از شکمبه است. سوزن را باید مستقیما و عمیق وارد آورید تا به شکمبه رسیده و گازها خارج شود. مرتب با فوت کردن داخل سوزن از باز بودن آن مطمئن شوید. بعد از تخلیه گاز، مجددا به گوساله پارافین بخورانید. گاو یا گوساله نفخی را تنقیه کرده و تحریک به مدفوع کردن نمایید.

 

– برگشتگی شیردان

نوعی برگشتگی شیردان در گوساله ها رخ می دهد که علت آن عجله در شیرخوردن، گرسنگی زیاد گوساله (دو وعده شیردهی) و این طرف و آن طرف انداختن گوساله است. نشانه این نوع برگشتگی شیردان، باد کردن سمت راست شکم، کاهش اشتها، عدم مدفوع کردن و پر شدن شیردان و شکمبه از مواد گازی و مایع ( مثل مشک) می باشد. تقریبا تمام گوساله های مبتلا تلف می شوند. خواباندن گوساله به پشت و چرخاندن آن در موارد نادر سبب بهبود بیماری می-شود.
برای پیشگیری از این بیماری چند اقدام موثر انجام بدهید: شیر را در ۳ وعده به گوساله ها بخورانید، گوساله ها را با سطلهای سرپستانکدار تغذیه نمایید، آب تمیز باید همیشه در اختیار گوساله ها باشد، از سر و ته کردن گوساله (هنگام انتقال) خودداری نمایید و تغییر جیره را به آهستگی انجام بدهید.  

 

– عفونت بند ناف

یکی از بیماریهای گوساله بوده که در اثر اشتباه در ضدعفونی بند ناف، و عدم رعایت بهداشت گوساله دانی بروز می نماید. نشانه این بیماری تورم و قرمز شدن ناحیه ناف و اسهال های مکرر گوساله می باشد. مراقب باشید در زمان خرید گوساله های کوچک (نر یا ماده)، محل ناف متورم و باد کرده نباشد. این گوساله ها رشد مناسبی نداشته و اغلب بطور کامل درمان نمی شوند. با وجود این استفاده از آنتی بیوتیک برای بهبود نسبی مناسب و منطقی است.  

 

– گرفتگی روده

 گاهی مشاهده می شود که شکم گوساله ها در سن حدود ۳ روز گی باد کرده، مدفوع نمی کند، و در حالیکه قوز کرده است، بطور دردناکی زور می زند. علت اصلی این بیماری گرفتگی حاصل از خارج نشدن اولین مدفوع (ماکونیوم یا مدفوع سیاه) در اثر نخوردن و کم خوردن آغوز است. این مدفوع (قیر گوساله) هر چه بیشتر در روده بماند خشک تر و خارج شدن آن سخت تر می-شود. لذا برای پیشگیری از آن باید به گوساله ها مقدار کافی آغوز (۱۰% وزن بدن) خورانید.
برای درمان این بیماری بهترین کار تنقیه کردن با استفاده از پارافین و روغن مایع، مالش قسمت داخلی مخرج و تحریک به مدفوع کردن، ماساژناحیه شکم و خوراندن پارافین مایع است.

[/vip-members]

 


 

درس قبلی  – پرورش گوساله از یک ماهگی تا از شیرگیری

درس بعدی – پرورش گوساله های ماده  ۳ تا ۱۲ ماهه

به این پست امتیاز دهید.
بیماریهای مهم گوساله
۴٫۴ از ۵ رای

 

بازدید : 12,494 بازدید بار دسته بندی : آموزش های تخصصی ، پرورش گاو تاريخ : ۱۷ آذر ۱۳۹۵ به اشتراک بگذارید :
دیدگاه کاربران
    • دیدگاه ارسال شده توسط شما ، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
    • دیدگاهی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با مطلب باشد منتشر نخواهد شد.


برای ورود به کانال تلگرام ای دام کلیک کنید.
عضو شوید!
error: