ای دام از شیرگیری بره و بزغاله - قسمت دوم - ای دام | آموزش دامپروری
اپلیکیشن تخصصی پرورش دام و طیور

اپلیکیشن تخصصی پرورش دام و طیور

به تمام آموزش های تخصصی پرورش دام و طیور در یک برنامه اندرویدی دسترسی داشته باشید. برای دانلود و توضیحات بیشتر بر روی دکمه زیر کلیک کنید.

از شیرگیری بره و بزغاله ها

از شیرگیری بره و بزغاله


سرفصل های این قسمت:

– مدیریت از شیرگیری

– مدیریت از شیرگیری در بره و بزغاله

١- تغذیه خزشی

٢- حصول حداقل وزن بره و بزغاله برای زود از شیرگیری

٣- نداشتن تغییر ناگهانی و شدید جیره غذائی

۴- باقی ماندن بره و بزغاله در جایگاه قبلی و کنار هم گروهی های خود

۵- فراهم کردن آب آشامیدنی کافی و بستر خشک

– مدیریت از شیرگیری در مادر


– مدیریت از شیرگیری

از شـیرگیری بره هـا و بزغاله هـا به معنـی تغییـر خـوراک آنهـا از شـیر بـه جیـره خشـک (کنسـانتره و علوفـه ) اسـت کـه لازمـه آن جدا کـردن بـره و بزغاله از مادر اسـت . ایـن کار هم بـرای مـادر و هـم بـره و بزغالـه اسـترس ایجـاد می کند.
کمتـر کـردن اسـترس در ایـن دوره انتقـال ، از اهمیت خاصی برخوردار اسـت کـه در ادامه ، مدیریت بهینه از شیرگیری برای کمتر کردن استرس برای بره و بزغاله و همچنین برای مادر، به طـور مجزا شـرح داده می شـود.

– مدیریت از شیرگیری در بره و بزغاله

ادامه مطلب مخصوص اعضای ویژه

[vip-members]

 

١- تغذیه خزشی

تغذیـه خزشـی به معنـی تغذیـه جداگانـه بـره و بزغالـه بـا کنسـانتره و علوفـه نـرم اسـت ، به طــوری کــه دام هــای بزرگ تــر دسترســی بــه خــوراک آنهــا نداشــته باشــند. بــرای ایــن منظـور، اگـر بـره و بزغالـه همیشـه بـا مـادر هسـتند، بایـد تدابیری اندیشـیده شـود کـه مادر بـه خـوراک اسـتارتر بـره و بزغالـه دسترسـی نداشـته باشـد و معمـولاً بـرای ایـن کار یـک قسـمت از جایـگاه کـه آخورهـای خـوراک اسـتارتر بـره و بزغالـه در آنجـا قـرار دارد را بـا یک درب یــا حایــل خــاص و نــرده ای جــدا می کننــد. در ایــن درب یــا حایــل ، فاصلــه نرده هــا طــوری اســت کــه فقــط بــره و بزغالــه از آن رد می شــود و دام هــای بزرگ تــر (شیشــک ، گیسـه ، میـش ، ماده بـز، قـوچ و نربـز) قـادر بـه ورود بـه آن قسـمت نخواهند بـود (تصویـر ٣).

 از شیرگیری بره 1

تصویر ٣- تغذیه خزشی بره و بزغاله .

در تصویر بالا مشاهده می شود که فاصله نرده های ورودی به گونه ای است که فقط بره ها اجازه عبور پیدا می کنند.

بـرای جداسـازی ، نیـاز حتمی بـه خرید تجهیـزات خاص نیسـت و دامداران خـود می توانند یـک قسـمت از آغـل را جـدا کرده و با چـوب ، میل گرد یا مصالـح دیگر، ورودی آن را براسـاس عـرض بـدن بـره و بزغاله نرده کشـی کننـد تا فقط بـره و بزغاله اجـازه عبور پیدا کنـد. اگر گله روی مرتـع قـرار دارد، می تـوان از فیدرهای خزشـی پرتابل آماده اسـتفاده کـرد (تصویر ۴).

 از شیرگیری بره 2
تصویر ۴- انواع فیدرهای خزشی پرتابل برای استفاده در چراگاه

ولـی راه سـاده تر، اسـتفاده از حصار تـوری با درب نرده ای اسـت به صورتی کـه توضیح داده شـد (تـا حـد امـکان از حصارهـای سـنگ چین یا چوبی اسـتفاده نکنیـد؛ چون محیط مناسـبی برای رشـد کنه هسـتند و به راحتی قابل سمپاشـی نیسـتند و معمولاً گله هایی که در آغل های سـنگ چین یـا پرچیـن نگهداری می شـوند، به شـدت مبتلا به کنه هسـتند).

همچنیـن می تـوان به جـای اختصـاص جایـگاه خـاص ، از آخورهـای مخصـوص ایـن کار اسـتفاده کـرد کـه فقـط سـر بـره و بزغالـه می توانـد وارد آن شـود و دام هـای بزرگ تر قـادر به تغذیـه از آنهـا نیسـتند (تصویر ۵).

 از شیرگیری بره 3
تصویر ۵- آخور مخصوص تغذیه خزشی . فقط سر بره می تواند وارد شود و دام های بزرگ تر نمی توانند از آن استفاده کنند.

معمـولاً در ایـران ، آغـل یا آخـور خاصی بـرای این کار در نظـر گرفته نمی شـود و دامداران اگـر بخواهنـد خوراک جداگانـه ای به بره و بزغاله بدهند، مـادر و نوزاد را جدا کـرده (برای مثال : در زمـان شیردوشـی دسـتی ) و بره هـا و بزغالـه را جداگانـه تغذیـه می کننـد. ایـن روش بهتر از انجـام نـدادن آن اسـت ؛ ولـی فقـط در زمان محـدودی امـکان تغذیه بره هـا و بزغاله هـا وجود دارد و امکان تغذیه آزاد که سـبب رشـد بهتر خواهد شـد، نیسـت . بنابراین بهتر اسـت از جایگاه یـا آخـور مخصـوص به صورتی که در بالا توضیح داده شـد، اسـتفاده شـود.

تغذیـه خزشـی از بخش های بسیار مهم برنامه زودازشیرگیری می باشد. طـی تغذیـه خزشـی بایـد بـره یـا بزغالـه در روز قطـع شـیر، توانایـی خـوردن ٢۵٠ گرم کنسـانتره در روز را داشـته باشـد.

از سـن ١۴ روزگـی ، بایـد مقادیر بسـیار کم کنسـانتره و بـرگ نرم علوفه (جمعـاً کمتر از  ۵٠ گـرم بـه ازای هـر رأس در روز) در اختیـار بـره و بزغاله قـرار گیرد. سـپس روزی ١٠ الی ٢٠ گرم بـه جیره خزشـی اضافه شـود تا در سـن یک الی دوماهگی ، بـره و بزغاله توانایـی مصرف ٢۵٠ گرم کنسـانتره در روز را داشـته باشند.
اگر هدف آینده ، پروار تمام کنسـانتره اسـت ، می بایسـت در طی تغذیه خزشـی از دادن برگ نـرم علوفـه و هرگونـه ماده خشـبی دیگر پرهیز شـده و فقط به کنسـانتره اکتفا شـود، ولی اگر هـدف پـرورش بره هـا و بزغاله های جایگزین یا پروار با اسـتفاده از ترکیب کنسـانتره و علوفه و یا علوفه تنها (پروار علف چر) اسـت ، تغذیه خزشـی با علوفه نرم در کنار کنسـانتره انجام شـود.

٢- حصول حداقل وزن بره و بزغاله برای زود از شیرگیری

وزن بره در زمان از شـیرگیری بسـیار مهم اسـت و باید حداقل دو برابر وزن تولد شـده باشد (مشـروط به مصرف حداقل ٢۵٠ گرم کنسانتره در روز).
در منابع قدیمی تر، حداقل وزن از شیرگیری سه برابر وزن تولد ذکر شده است ؛ اما با تغذیه استارتر صحیح ، این معیار می تواند به دو برابر وزن تولد کاهش یابد(تصویر۶). بنابراین در برنامه های از شیرگیری بسیار زودهنگام (١۴ الی ٢١ روز)، باید به این موضوع توجه کرد و به بره ها و بزغاله های ضعیف که هنوز این شاخص ها (حداقل دو برابر وزن تولد + توانایی مصرف روزانه ٢۵٠ گرم کنسانتره ) را کسب نکرده اند، اجازه داد تا همچنان به شیر خوردن ادامه دهند.

 از شیرگیری بره 4
تصویر ۶- بره های از شیر گرفته شده

٣- نداشتن تغییر ناگهانی و شدید جیره غذائی

در محدوده زمانی نزدیک به شیرگیری اسـترس از شـیرگیری برای بره و بزغاله به مراتب بیشـتر از مادر اسـت . سیسـتم ایمنی بره هنـوز بـه انـدازه کافی توسـعه نیافته اسـت و در اثر اسـترس جدا شـدن از مادر، مسـتعد ابتلا به بیماری هـا مـی شـود. از ایـن رو، این امـر به مراقبت خاص و دقت بسـیار نیـاز دارد.

به هیچ وجه نباید قبل و بعد از روز از شیرگیری ، تغییری در ترکیب جیره خزشی ایجاد شود یا تغییر شدید در مقدار جیره روزانه داده شود. پس از ٧ الی ١٠ روز می توان به تدریج ترکیب جیره را تغییر داد، اما نباید تا حداقل دو هفته بعد از روز شیرگیری از خوراک حاوی اوره استفاده کرد.

۴- باقی ماندن بره و بزغاله در جایگاه قبلی و کنار هم گروهی های خود

در زمان از شیرگیری باید مادر را از نوزاد دور کرد و نه برعکس ؛ به عبارتی بره و بزغاله در جای خود بمانند و مادر از آنها جدا شود. این امر سبب می شود استرس کمتری به بره و بزغاله وارد شود، مخصوصاً باید قبل از جدا کردن مادر، در محل آب و خوراک کافی قرار گرفته باشد و بره یا بزغاله بتواند بلافاصله به آن دسترسی پیدا کنند. بدین ترتیب استرس به کمترین حد خود خواهد رسید. توصیـه می شـود مـادر تـا جایی که ممکن اسـت بـه مکانـی دورتر منتقل شـده تا نـوزاد و مـادر صـدای هـم را نشـنوند. بره هـا و بزغاله هایـی که قبل از شـیرگیری بـا هـم بوده اند، بهتر است   بعد از آن هـم با هم باشـند؛ به خصوص جداکردن دوقلوها از هم ، اسـترس زیـادی به آنها وارد می کنـد (همین طـور بهتـر اسـت مـادران نیـز گروه هـای قبلی خـود را حفظ کننـد تا کمتر دچـار اسـترس شـوند). بره هـا و بزغاله هـای تازه از شـیر گرفته شـده باید تحت نظـر و مراقبت دائـم باشـند تا در صورت بروز مشـکل به آنها رسـیدگی شـود(تصویر٧).

 از شیرگیری بره 5
تصویر٧- بره های از شیر گرفته شده

۵- فراهم کردن آب آشامیدنی کافی و بستر خشک

متأسـفانه برخـی دامـداران و حتـی کارشناسـان در کشـور عقیده دارنـد که در زمان شـروع تغذیه با جیره خشـک باید مصرف آب بره و بزغاله محدود شـود (برای پیشـگیری از اسـهال ).
ایـن بـاور نادرسـت بوده و یکی از اجـزای اصلی برنامه زود از شـیرگیری و تغذیه خزشـی بره ها و بزغاله هـا، دسترسـی تمام وقـت آنهـا بـه آب تازه اسـت . پـس بایـد آب در مخـازن کوچک و مناسـب برای بـره و بزغاله مهیا شـود(تصویر٨).
بـا توجـه بـه اسـتعداد ابتـلا بـه کوکسـیدیوز در بره هـا و بزغاله هـا، بایـد سـعی شـود کـه آبخـوری بـره و بزغالـه سـرریز نداشـته باشـد؛ چراکه بسـتر مرطوب ، محیـط مناسـبی را برای شـیوع کوکسـیدیوز فراهـم مـی کند. توصیـه می شـود از داروهـای خوراکی ضدکوکسـیدیوز در کنسـانتره بـره و بزغالـه در دوره تغذیه خزشـی اسـتفاده شود.

 از شیرگیری بره 6
تصویر٨- فراهم کردن آب برای بره ها

– مدیریت از شیرگیری در مادر

مهم ترین عوامل برای کاهش استرس از شیرگیری در میش ها و ماده بزها، به شرح ذیل است :

■ از قبل به بیرون رفتن بدون نوزاد خود عادت داده شوند.

■ در روز از شـیرگیری ، به جـای آنکـه غـروب به نزد نـوزادان خود برگردنـد، به محل دیگری کـه دور از بره هـا و بزغاله ها باشد برده شوند.

■ میش هـا و ماده بزهـای هم گـروه بـا هم باشـند و در روز از شـیرگیری گروه بنـدی جدیدی انجام نشود.

■ از هرگونـه عملیـات مانند واکسیناسـیون ، سـم چینی ، پشـم چینی و غیره که تشـدیدکننده اسـترس اسـت ، پرهیز شود.

در یـک جمله سـاده ، بهتر اسـت در یـک غروب آرام ، مـادران به جای آنکه نزد نـوزادان خود برونـد، بـه آغلی سـاکت و دور از بره ها و بزغاله ها منتقل شـوند.

نکته مهم :
در خصـوص میش هـا و ماده بزهایی که شـیر آنها دوشـیده می شـود، فقط جـدا کردن آنها از نوزادانشـان کافی اسـت و شیردوشـی با یک وعده بیشـتر بایـد ادامه یابد.

در برنامه زود از شیرگیری در میش ها و ماده بزهایی که شیر آنها دوشیده نمی شود، نیاز به خشک کردن پستان (قطع تولید شیر توسط پستان )است ، چراکه در غیر این صورت ، مادر دچار ورم پستان می شود(تصویر٩)؛ چون در خصوص زود از شیرگیری ، هنوز پستان شیر زیادی تولید می کند و باقی ماندن شیر در آن می تواند موجب رشد میکروب ها و عفونت پستان شود.

 از شیرگیری بره 7
تصویر٩- ورم پستان در گوسفند در اثر ندوشیدن شیر برای خشک کردن پستان

■ بایـد دو هفتـه قبـل از شـیرگیری ، کنسـانتره میـش یـا ماده بـز را قطـع کرد تا تولید شـیر پاییـن بیایـد و در خصـوص علوفـه نیـز بایـد از علوفـه کم ارزش تر استفاده کرد.

■ سپس سه روز قبل از شیرگیری تا هفت روز بعد از آن ، به میش و ماده بز فقط کاه و کلش داده شده و از یونجه ، سیلاژ، پس چرا و مرتع خوب به هیچ وجه استفاده نشود. این برنامه موجب می شود که میش کاملاً خشک شود (طبیعی است این برنامه برای دام هایی که شیر آنها دوشیده می شود، مصداق ندارد).
خشـک کردن میش در بهار و در سیسـتم عشـایری که دام روی مراتع غنی اسـت ، سـخت اسـت و البتـه بیشـتر دامداران در سیسـتم عشـایری در فصل بهـار، میش هـا و ماده بزهای خود را می دوشـند و آنها را خشـک نمی کنند.بنابراین مشـکل ورم پسـتان نیز با زود از شیرگیری بره و بزغالـه در این سیسـتم به وجـود نخواهد آمد.

توصیه مهم :
برخـی دامـداران بـرای خشـک کـردن ، از قطـع آب مصرفی میش یـا ماده بـز در روز قبـل و بعـد ازشـیرگیری اسـتفاده می کننـد؛ اما بایـد توجه داشـت که به خصـوص در ماه هـای گـرم سـال به هیچ وجـه از ایـن روش اسـتفاده نشـود، چراکه برای سـلامتی دام خطرناک است ـ.

[/vip-members]


درس قبلی – از شیرگیری بره و بزغاله – قسمت اول

درس بعدی – مدیریت بره تا زمان جفتگیری

به این پست امتیاز دهید.

 

بازدید : 2,875 بازدید بار دسته بندی : آموزش های تخصصی ، پرورش گوسفند تاريخ : ۶ آذر ۱۳۹۵ به اشتراک بگذارید :
دیدگاه کاربران
    • دیدگاه ارسال شده توسط شما ، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
    • دیدگاهی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با مطلب باشد منتشر نخواهد شد.

بهمن
جمعه , ۱۹ آذر ۱۳۹۵
پاسخ

سلام وخسته نباشیدسپاس اززحمات شمابرای درج این مطالب مفیدسوالی داشتم ایابرازمین ۱۰۰۰متری پروانه براپرواربندی سنتی میدن یانه؟؟؟

admin
adminمدیر
جمعه , ۱۹ آذر ۱۳۹۵
پاسخ

با سلام و تشکر از همراهی شما

 

بیشتر از مقدار زمین، شرایط و ضوابطی هست که شهراری و جهاد کشاورزی منطقه شما درنظرگرفته اند.

 

بهتر است بامراجعه به جهاد کشاورزی منطقه خود این شرایط را جویا شوید

بهمن
دوشنبه , ۲۲ آذر ۱۳۹۵
پاسخ

سلام وتشکرازاین که قابل دونستین وجواب دادین ازشماممنونم وکمال تشکرودارم سپاس


برای ورود به کانال تلگرام ای دام کلیک کنید.
عضو شوید!
error: